توسط: مراحل انجام پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد از انتخاب موضوع و استاد راهنما آغاز میشود و با بررسی پیشینه، تصویب پروپوزال، اخذ درس پایاننامه، اجرای پژوهش، ثبت گزارش پیشرفت، دریافت مجوز دفاع، برگزاری جلسه دفاع و ثبت نسخه نهایی در ایرانداک ادامه پیدا میکند.
مراحل انجام پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد شباهتهای زیادی را با انجام پایان نامه در دانشگاههای دیگر دارد. به طور کلی این پایان نامه باید مثل همه پژوهشهای دیگر، مراحلی همچون انتخاب موضوع، تایید توسط استاد، انجام تحقیق، نگارش و جلسه دفاع را پشت سر بگذارد؛ همچنین در نهایت پایان نامه مقطع ارشد دانشگاه آزاد، باید شامل یک راه حل کاربردی برای یک مسئله و چالش حساس باشد.
اما در این بین تفاوتهای زیادی هم وجود دارد. این تفاوتها بیشتر در مواردی مثل فرمهای مورد نیاز برای تکمیل، تصویب طرح تحقیق، ارائه گزارش به اداره پژوهش دانشکده و مراحل دفاع از پایان نامه خلاصه میشود. در واقع مراحل کلی انجام پایان نامه، در دانشگاه آزاد و مقطع ارشد، باید با یک سری جزئیات و روندهای دقیق دیگری پیش بروند. ما در این مقاله از سرچینو، به طور کامل به آموزش و بررسی مراحل انجام پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد میپردازیم.
مراحل انجام پایان نامه ارشد دانشگاه آزاد و تفاوت های آن با دانشگاه های دیگر
مراحل علمی پایان نامه در دانشگاه آزاد با سایر دانشگاهها شباهت دارد؛ اما انتخاب استاد، ثبت موضوع و پروپوزال، گردش تأییدها، گزارش پیشرفت، درخواست دفاع و ثبت نسخه نهایی بر اساس فرایندهای دانشگاه آزاد انجام میشود. در ادامه، مهمترین مراحل را در چهار بخش توضیح میدهیم:
۱. انتخاب موضوع و استاد راهنما
نقطه شروع هر پایان نامهای در هر مقطع و دانشگاهی، انتخاب موضوع است. پس در ابتدای کار باید یک موضوع جدید و مهم را در رشته تحصیلی خود انتخاب کنید. در این بین انتخاب استاد راهنما، کاری است که باید انجام دهید. سپس برای انتخاب یک موضوع مهم و تایید آن، باید با اساتید گروه آموزشی و استاد راهنمای خود مشورت کنید. در دانشگاه آزاد برای تعیین استاد راهنما یک فرم مخصوص وجود دارد که باید تکمیل شود. این پایان کار نیست؛ چرا که باید با کمک استاد راهنما و پیشنهادهایی که میدهد، استاد مشاور خود را هم تعیین کنید.
سپس یک فرم مخصوص دیگر هم برای موافقت استاد مشاور باید تکمیل شود. حالا که اساتید راهنما و مشاور خود را انتخاب کردهاید، باید سراغ تنظیم طرح تحقیق و تکمیل فرم تعهد دانشجو بروید. بعد از آن باید منتظر بمانید که طرح تحقیق شما توسط اساتید راهنما و مشاور، تایید شود.
پس از انتخاب موضوع و استاد راهنما، دانشجو باید پیشینه پژوهش را در ایرانداک بررسی و گواهی تکراری نبودن موضوع را دریافت کند. سپس موضوع، استاد راهنما و استاد مشاور در سامانه پژوهشیار ثبت میشوند و درخواست برای بررسی استادان، شورای تخصصی گروه و شورای پژوهشی دانشکده ارسال خواهد شد.
پس از تصویب نهایی پروپوزال، موضوع پایاننامه قطعی میشود. دانشجو باید پروپوزال را در سامانه پیشنهاده ایرانداک ثبت و نامه ثبت آن را در پژوهشیار بارگذاری کند. تغییر عنوان پایاننامه پس از تصویب نیز به درخواست دانشجو و تأیید استاد راهنما و شوراهای دانشگاه نیاز دارد.
۲. تکمیل فرمها و انجام پایان نامه
حال میتوانید نگارش پایان نامه و پژوهش خود را آغاز کنید. در این قسمت از مراحل انجام پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد، باید یک سری از فرمها را به ترتیب و در مراحل مختلف انجام دهید. به طور مثال ابتدا باید طرح تحقیق خود را در شورای تخصصی گروه با در نظر گرفتن سقف همکاری اساتید راهنما و مشاور ارائه دهید و منتظر تصویب آن بمانید. همچنین بعد از آن باید منتظر تصویب طرح در شورای پژوهشی واحد خود بمانید.
پس از ثبت پروپوزال در پژوهشیار، استاد راهنما و مشاور آن را بررسی میکنند. پروپوزال سپس در شورای تخصصی گروه، شورای پژوهشی دانشکده و شورای پژوهشی دانشگاه بررسی و تصویب میشود. بعد از تصویب، دانشجو درس پایاننامه را اخذ و اجرای پژوهش را مطابق موضوع، اهداف و روش تحقیق تأییدشده آغاز میکند.
در طول اجرای پژوهش، دانشجو گزارش پیشرفت سهماهه را در پژوهشیار بارگذاری میکند. پس از تکمیل تحلیل دادهها و نگارش فصلها نیز متن کامل پایاننامه، درخواست دفاع و نتیجه اصالتسنجی در پژوهشیار ثبت میشوند.
در انجام پایاننامه متوقف شدهاید؟
اگر در انتخاب موضوع، تدوین پروپوزال، روش تحقیق، تحلیل داده یا نگارش فصلهای پایاننامه با مشکل روبهرو شدهاید، وضعیت فعلی پژوهش خود را برای کارشناسان سرچینو جهت مشاوره رایگان ارسال کنید.
۳. دفاع از پایان نامه و تبصره های مرتبط با آن
دانشجو پس از گذشت حداقل شش ماه از تاریخ تصویب پروپوزال میتواند وارد فرایند دفاع شود. پیش از دفاع، تمام دروس آموزشی باید با موفقیت گذرانده شده باشند، معدل کل دانشجو حداقل ۱۴ باشد و منع آموزشی یا دانشجویی در پرونده وجود نداشته باشد.
پس از تکمیل پایاننامه، دانشجو متن کامل، درخواست دفاع و نتیجه اصالتسنجی را در پژوهشیار بارگذاری میکند. استاد راهنما و مشاور متن را بررسی میکنند و پس از تأیید، داوران و تاریخ پیشنهادی دفاع در گروه آموزشی تعیین میشوند. واحد پژوهش نیز پس از کنترل مدارک، ابلاغیه و فرمهای جلسه دفاع را صادر میکند.
مهلت ثبت درخواست و تاریخ برگزاری دفاع در هر نیمسال از طریق اطلاعیه رسمی واحد دانشگاهی اعلام میشود. بنابراین تاریخهای مربوط به سالها یا نیمسالهای گذشته نباید مبنای برنامهریزی قرار گیرند.
۴. اقدام لازم پس از دفاع از پایان نامه
پس از برگزاری جلسه دفاع، دانشجو باید اصلاحات اعلامشده توسط داوران را در پایاننامه اعمال کند و نسخه اصلاحشده را برای بررسی نهایی در اختیار استاد راهنما قرار دهد. پس از تأیید نسخه نهایی، نمره دفاع ثبت میشود. دانشجو سپس پایاننامه نهایی را در ایرانداک ثبت میکند، نامه پارسا را دریافت و به کارشناس پژوهش تحویل میدهد. پس از تکمیل مدارک و تأیید واحد پژوهش، گردش کار پایاننامه در پژوهشیار پایان مییابد و پرونده وارد مراحل فارغالتحصیلی میشود.
نکته: نامه پارسا چیست؟
پس از ثبت نهایی پایاننامه در ایرانداک، سامانه یک گواهی ثبت به نام «نامه پارسا» صادر میکند. این نامه تأیید میکند که اطلاعات پایاننامه در سامانه ثبت شده و معمولاً برای تکمیل پرونده پژوهشی به واحد دانشگاهی ارائه میشود.
تعداد نسخههای چاپی یا الکترونیکی و نحوه تحویل آنها بر اساس آخرین دستورالعمل واحد دانشگاهی انجام میشود. بنابراین پیش از چاپ، صحافی یا تهیه لوح فشرده باید راهنمای واحد محل تحصیل بررسی شود.
آیین نامه نحوه نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
پایاننامه باید بر اساس فایل Word یا PDF شیوهنامه رسمی واحد دانشگاهی تنظیم شود. این شیوهنامه فونت فارسی و انگلیسی، اندازه نوشتهها، فاصله خطوط، حاشیه صفحات، شمارهگذاری، ترتیب بخشها، مشخصات صفحه عنوان و نحوه تنظیم جلد را تعیین میکند.
صفحه عنوان شامل نام دانشگاه آزاد اسلامی، نام واحد و دانشکده، رشته و گرایش، عنوان پایاننامه، نام دانشجو، استاد راهنما، استاد مشاور و تاریخ دفاع است. نسخه نهایی نیز شامل چکیده فارسی، فهرست مطالب، فصلهای پایاننامه، منابع، پیوستها و چکیده انگلیسی خواهد بود. قبل از شروع صفحهآرایی، فایل رسمی واحد دانشگاهی خود را دریافت کنید تا نسخه نهایی برای اصلاح قالب برگشت داده نشود.
اینها صرفا خلاصه و تعداد کمی از قوانینی بودند که باید در طول نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد رعایت کنید. برای کسب اطلاعات کامل، میتوانید به صفحه آیین نامه نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد مراجعه کنید.
شرایط اخذ پایاننامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
برای اخذ درس پایاننامه، دانشجو باید دروس آموزشی لازم را مطابق چارت رشته گذرانده باشد، موضوع و استاد راهنما را تعیین کند و تأیید گروه آموزشی را دریافت کرده باشد. همچنین نباید منع آموزشی یا مشکل سنواتی در پرونده دانشجو وجود داشته باشد.
پس از ثبت و تصویب پروپوزال، درس پایاننامه اخذ و ادامه مراحل پژوهشی از طریق پژوهشیار پیگیری میشود. دانشجویی که پس از گذراندن دروس آموزشی معدل کل کمتر از ۱۴ داشته باشد، باید پیش از دفاع نسبت به ترمیم معدل اقدام کند.
راهنمای کامل نحوه انتخاب واحد پایاننامه ارشد دانشگاه آزاد
انتخاب واحد پایاننامه، برخلاف یک درس عادی، چند مرحله اداری و آموزشی دارد. به طور کلی مراحل به شکل زیر است:
بررسی چارت درسی و زمان مناسب اخذ پایاننامه
ابتدا چارت درسی رشته خود را بررسی کنید تا مطمئن شوید چه زمانی مجاز به اخذ پایاننامه هستید (مثلا از ترم سوم به بعد).
یافتن حوزه مورد علاقه و استاد راهنما
بر اساس علاقهمندیهای پژوهشیتان، چند حوزه موضوعی انتخاب کنید و وضعیت اساتید گروه (زمینه تخصص، ظرفیت راهنمایی دانشجو، سوابق پژوهشی) را بررسی نمایید. سپس با هماهنگی، یک استاد راهنما انتخاب کنید.
تکمیل فرم پیشنهاد موضوع و پروپوزال اولیه
معمولا یک فرم «پیشنهاد موضوع پایاننامه» یا «فرم پروپوزال» وجود دارد که باید شامل عنوان پیشنهادی، بیان مسئله، اهداف، روش تحقیق و منابع اولیه باشد. این فرم توسط استاد راهنما تایید و سپس به گروه آموزشی تحویل میشود.
طرح در شورای گروه و اخذ تاییدیه
موضوع شما در شورای گروه آموزشی مطرح و در صورت نبود مشکل، تایید میشود. گاهی نیاز به اصلاح عنوان یا محدوده پژوهش است که باید مطابق نظر گروه و استاد راهنما اعمال گردد.
ثبت درس پایاننامه در سیستم آموزشی
پس از دریافت تاییدیه کتبی یا ثبت در کارتابل اداری، میتوانید در بازه انتخاب واحد، درس پایاننامه را در سامانه آموزشی (آموزشیار یا سیستم داخلی واحد) انتخاب کنید. در این مرحله تعداد واحد پایاننامه مطابق چارت برای شما ثبت میشود.
پیگیری مهلت انجام و تمدید احتمالی
از همان ابتدا، بازه زمانی مجاز برای انجام پایاننامه (مثلا یک تا دو ترم) را از آموزش یا آییننامه بدانید تا در صورت نیاز، بهموقع برای تمدید یا اصلاحات اداری اقدام کنید.
پس از تأیید موضوع و استاد راهنما، درخواست اخذ پایاننامه ثبت و درس پایاننامه به انتخاب واحد دانشجو اضافه میشود. بعد از ثبت نهایی، برگه انتخاب واحد را بررسی کنید تا نام درس، تعداد واحد و اطلاعات استاد راهنما بهدرستی درج شده باشند.
پایاننامه ارشد چند واحد است و چگونه محاسبه میشود؟
پایاننامه کارشناسی ارشد پژوهشمحور دانشگاه آزاد ۶ واحد است. برای دفاع، دانشجو باید تمام دروس آموزشی را با موفقیت گذرانده و معدل کل حداقل ۱۴ داشته باشد.
حداقل نمره قبولی پایاننامه ۱۴ است. طبق آییننامه آموزشی فعلی، ارزیابی پایاننامه بهصورت کیفی ثبت میشود و نمره آن در میانگین کل دوره محاسبه نمیشود.
استانداردهای صفحه اول و قالببندی پایاننامه در دانشگاه آزاد
هر واحد دانشگاه آزاد ممکن است دستورالعمل جزئی و اختصاصی خود را برای قالببندی پایاننامه منتشر کند، اما یکسری استانداردهای کلی تقریبا در همه واحدها مشترک است:
۱. صفحه اول (جلد) و صفحه عنوان داخلی
معمولا صفحه اول شامل موارد زیر است:
- نام «دانشگاه آزاد اسلامی» و نام واحد دانشگاهی
- نام دانشکده و گروه آموزشی
- عنوان کامل پایاننامه (معمولا با فونت بزرگتر و وسطچین)
- نوع مدرک (پایاننامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در …)
- نام دانشجو
- نام استاد یا اساتید راهنما (و در صورت وجود، مشاور)
- مقطع و رشته / گرایش
- تاریخ (نیمسال تحصیلی یا سال دفاع)
دقت داشته باشید که ترتیب و نحوه چینش این موارد معمولا در شیوهنامه رسمی نگارش پایاننامه که توسط دانشگاه ابلاغ میشود، مشخص شده است. بهتر است حتما نمونه فایل WORD که توسط واحد آموزشی ارائه میشود را الگو قرار دهید.
۲. قالببندی کلی (فونت، فاصله خطوط، حاشیهها)
- فونت متن اصلی فارسی: در اکثر واحدها یکی از فونتهای «B Nazanin» یا «B Lotus» برای متن اصلی با اندازه ۱۴ توصیه میشود.
- فونت متن انگلیسی (چکیده، منابع، اصطلاحات): معمولا «Times New Roman» با اندازه ۱۲.
- فاصله خطوط: غالبا ۱٫۵ (یک و نیم) خط برای متن اصلی.
- حاشیهها (Margins): معمولا حاشیه راست و چپ بین ۳ تا ۳٫۵ سانتیمتر و حاشیه بالا و پایین حدود ۳ سانتیمتر در نظر گرفته میشود، تا برای صحافی مشکلی ایجاد نشود.
- شماره صفحه: از فهرستها به بعد شمارهگذاری میشود و محل قرارگیری شماره صفحه (بالا/پایین، راست/چپ) طبق دستورالعمل واحد تعیین میگردد.
البته که فونت، اندازه نوشتهها، فاصله خطوط، حاشیه صفحات، محل شماره صفحه و رنگ جلد باید مطابق آخرین شیوهنامه رسمی واحد دانشگاهی تنظیم شوند. استفاده از قالبهای منتشرشده در سایتهای غیررسمی میتواند باعث برگشت نسخه نهایی برای اصلاح شود.
سوالات متداول (FAQ)
۱- مراحل پایان نامه ارشد دانشگاه آزاد چیست؟
مراحل اصلی شامل انتخاب موضوع و استاد راهنما، بررسی پیشینه، تصویب پروپوزال، اخذ درس پایاننامه، اجرای پژوهش، ثبت گزارش پیشرفت، درخواست دفاع، برگزاری دفاع و ثبت نسخه نهایی است.
۲- چند ماه بعد از تصویب پروپوزال میتوان دفاع کرد؟
دفاع از پایاننامه پس از گذشت حداقل شش ماه از تاریخ تصویب پروپوزال امکانپذیر است.
۳- پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد چند واحد است؟
پایاننامه کارشناسی ارشد پژوهشمحور دانشگاه آزاد ۶ واحد است.
۴- برای دفاع چه شرایطی لازم است؟
تمام دروس آموزشی باید با موفقیت گذرانده شده باشند، معدل کل دانشجو حداقل ۱۴ باشد و متن کامل، درخواست دفاع و نتیجه اصالتسنجی در پژوهشیار تأیید شده باشند.
۵- بعد از دفاع پایان نامه دانشگاه آزاد چه کاری باید انجام داد؟
دانشجو باید اصلاحات داوران را اعمال کند، تأیید استاد راهنما را بگیرد، نسخه نهایی را در ایرانداک ثبت کند و نامه پارسا را به واحد پژوهش تحویل دهد.
۶- فونت پایان نامه دانشگاه آزاد چیست؟
فونت و قالب پایاننامه در شیوهنامه رسمی واحد دانشگاهی مشخص میشود و همان فایل مرجع نهایی صفحهآرایی است.
مشاوره پایان نامه در سرچینو
اگر در انتخاب موضوع، تدوین پروپوزال، روش تحقیق، تحلیل داده، نگارش فصلها، اصلاحات استاد یا آمادهسازی دفاع با مشکل روبهرو شدهاید، کارشناسان سرچینو میتوانند وضعیت پژوهش شما را بررسی و مسیر مناسب ادامه کار را مشخص کنند. همین حالا جهت مشاوره ثبت درخواست کنید و یا با کارشناسان ما تماس بگیرید
سخن پایانی
مراحل انجام پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد از انتخاب موضوع و استاد راهنما آغاز میشود و با تصویب پروپوزال، اجرای پژوهش، دفاع و ثبت نسخه نهایی پایان مییابد. پیگیری منظم پژوهشیار، ثبت مدارک ایرانداک، رعایت فاصله قانونی تا دفاع و استفاده از شیوهنامه رسمی واحد دانشگاهی، از تأخیر و دوبارهکاری جلوگیری میکند.