توسط: بهترین گرایش های مهندسی صنایع
بهترین گرایش های مهندسی صنایع چیست؟ آیا تحصیل در این گرایش تضمین یک موقعیت شغلی خوب را به ما میدهد؟ این سوالات در زمان انتخاب گرایش ارشد برای بسیاری از دانشجویان ایجاد میشود. همانطور که میدانید معمولا بسیاری از واحدهای پایه در دوره ارشد بین گرایشهای مختلف به صورت یکسان ارائه میشوند؛ اما تفاوت در دروس تخصصی و آینده شغلی است است که انتخاب را برای دانشجویان سخت میکند.
از آنجایی که گرایش های رشته مهندسی صنایع طیف گستردهی رشتهها از تحلیل سیستمها گرفته تا مدیریت لجستیک را شامل میشود، تصمیم گرفتیم در این مقاله مزایا و معایب هر کدام را به تفکیک و بر اساس واقعیتهای بازار بررسی کنیم تا دانشجویان بتوانند بهترین گرایش های مهندسی صنایع برای خودشان را بشناسند.
بهترین گرایش ارشد مهندسی صنایع
یکی از پرسشهای مهم پس از ورود به مقطع ارشد مهندسی صنایع این است که کدام گرایش در سالهای آینده از نظر بازار کار، رشد شغلی و امکان مهاجرت، انتخاب منطقیتری محسوب میشود. نمیتوان یک گرایش را برای همه بهترین دانست، اما بر اساس شرایط بازار و نوع فرصتهای شغلی میتوان چند مسیر اصلی را پررنگتر دید.
در مقطع ارشد، معمولا سه دسته گرایش بیشترین نقش را در آینده شغلی مهندسان صنایع دارند؛ گرایشهای تحلیلی، گرایشهای مرتبط با لجستیک و زنجیره تامین و گرایشهای مدیریتی. انتخاب میان این سه گروه به علاقه فردی، توانمندی در مباحث کمی و هدفی که برای آینده شغلی و تحصیلی در نظر گرفته شده بستگی دارد.
گرایشهای تحلیلی مانند بهینهسازی سیستمها
مناسب برای افرادی که از تحقیق در عملیات، آمار، احتمال، کار با مدلهای ریاضی و نرمافزارهای تحلیلی استقبال میکنند. در این مسیر، دانشجو یاد میگیرد مسائل پیچیده سازمانی را مدلسازی کند و با استفاده از روشهای بهینهسازی و الگوریتمها، راهحلهای قابل اجرا به دست آورد.
امکان ادامه تحصیل در مقطع دکتری، ورود به حوزه تحلیل داده و استفاده در صنایع مختلف تولیدی، خدماتی، مالی، سلامت و حملونقل از مزیتهای اصلی این گرایش است.
گرایش لجستیک و زنجیره تامین
مناسب برای افرادی که تمایل دارند در ارتباط مستقیم با فضای عملی صنعت فعالیت کنند و اثر تصمیمهای خود را در انبار، شبکه توزیع، سیستم حملونقل و برنامهریزی تامین مشاهده کنند. مباحث اصلی شامل برنامهریزی موجودی، طراحی شبکه توزیع، مدیریت انبار، حملونقل و ارتباط با تامینکنندگان است.
به دلیل نیاز گسترده کسبوکارهای تولیدی و توزیعی، فروشگاههای زنجیرهای و پلتفرمهای تجارت الکترونیک، این گرایش در بازار کار داخل و در موقعیتهای مرتبط با زنجیره تامین در خارج از کشور جایگاه مناسبی دارد.
گرایشهای مدیریتی مانند مدیریت مهندسی و مدیریت پروژه
مناسب برای افرادی که خود را در نقش هماهنگکننده تیمها، مسئول برنامهریزی و کنترل پروژه، مدیریت منابع و ارتباط با ذینفعان سازمانی میبینند. در این مسیر، دانشجو با مباحثی مانند زمانبندی پروژه، مدیریت ریسک، کنترل هزینه، سیستمهای مدیریت پروژه و گزارشدهی مدیریتی آشنا میشود.
بسیاری از سازمانها برای سمتهایی مانند برنامهریز و کنترل پروژه، مدیر تولید و مدیر واحدهای عملیاتی به این نوع تخصص نیاز دارند و در عین حال لازم است فرد مهارتهای تحلیلی و آشنایی با ابزارهای کمی را حفظ کند.
در کنار این سه محور اصلی، برخی گرایشهای تخصصیتر مانند سیستمهای مالی و مهندسی مالی نیز مطرح هستند که بیشتر به فضای بانک، بورس و بیمه نزدیک میشوند و برای افرادی مناسباند که به مباحثی مانند ریسک، بازده و سرمایهگذاری علاقه دارند و از کار تحلیلی در محیط مالی لذت میبرند.
بهترین گرایش دکتری مهندسی صنایع
انتخاب گرایش در مقطع دکتری مهندسی صنایع بیشتر به مسیری که برای آینده حرفهای و علمی خود در نظر دارید وابسته است تا بازار کار کوتاهمدت. دکتری مناسب افرادی است که به پژوهش، تدریس، تحلیلهای عمیق و نقشهای تخصصی در سازمانهای بزرگ فکر میکنند، بنابراین نمیتوان یک گرایش را برای همه بهترین دانست و چند مسیر اصلی پررنگتر مطرح میشود.
در این مقطع، سه گروه اصلی بیشترین سهم را در آینده حرفهای دانشجویان دارند؛ گرایشهای تحلیلی و تئوریک با محوریت بهینهسازی و تحقیق در عملیات، گرایشهای کلاننگر مانند سیستمهای کلان و آیندهپژوهی و گرایشهای کاربردی در حوزههایی مانند لجستیک پیشرفته و سیستمهای سلامت. انتخاب میان این مسیرها به این بستگی دارد که خود را بیشتر در نقش عضو هیئت علمی، پژوهشگر سیاستگذار یا حلکننده مسائل واقعی میبینید.
گرایش بهینهسازی سیستمها و تحقیق در عملیات
این گرایش مناسب افرادی است که به مباحث تئوریک، مدلسازی ریاضی و الگوریتمها علاقه دارند و به دنبال کار پژوهشی عمیق هستند. تمرکز آن بر روشهای بهینهسازی و تحلیل سیستمهای پیچیده است و از مهمترین گزینهها برای هیئتعلمی شدن، ادامه مسیر پژوهشی و مهاجرت آکادمیک به شمار میآید.
گرایش سیستمهای کلان و آیندهپژوهی
این گرایش برای کسانی مناسب است که به تحلیل و طراحی سیاستهای کلان در سطح اقتصاد و جامعه علاقه دارند. دانشجو با ابزارهایی مانند تحلیل سناریو و مدلسازی کلان آشنا میشود و میتواند در اندیشکدهها، نهادهای سیاستگذار و مراکز پژوهشی راهبردی فعالیت کند.
گرایشهای کاربردی مانند لجستیک پیشرفته و سیستمهای سلامت
این گرایشها مناسب افرادی است که میخواهند پژوهش دکتری آنها مستقیما در حل مسائل واقعی صنعت، زنجیره تأمین یا نظام سلامت به کار گرفته شود. موضوعاتی مانند شبکههای تأمین، لجستیک سبز و بهینهسازی فرآیندهای بیمارستانی در این حوزهها بررسی میشود و امکان همکاری گسترده با سازمانها و نهادهای داخلی و بینالمللی را فراهم میکند.
در مجموع، برای افرادی که هدف اصلی آنها حضور پایدار در فضای دانشگاهی و پژوهشی و استفاده از فرصتهای علمی بینالمللی است، گرایشهای تحلیلی مانند بهینهسازی سیستمها انتخابی مطمئن محسوب میشوند.
برای علاقهمندان به سیاستگذاری و نگاه کلان، سیستمهای کلان و آیندهپژوهی مناسبتر است و برای کسانی که به حل مسائل ملموس در صنعت، لجستیک یا سلامت فکر میکنند، گرایشهای کاربردی در حوزه لجستیک پیشرفته و سیستمهای سلامت میتواند گزینهای هدفمند باشد.
بررسی گرایشها از جنبههای مختلف
همانطور که میدانید انتخاب گرایش های محبوب مهندسی صنایع برای همه افراد یکجور نیست. این انتخاب بر اساس هدفی که شما در آینده دنبال میکنید تعیین خواهد شد. ممکن است برای روحیه اجتماعی بسیاری از افراد گرایش مدیریت سیستمهای کلان گرایش بهتری باشد و برای برخی از افراد که قصد دارند در زمینه بورس و سرمایه گذاری فعال باشند، رشته مدیریت مهندسی انتخاب مناسبتری باشد.
در هر صورت برای انتخاب بهترین گرایش مهندسی صنایع در کارشناسی ارشد معیارهای بسیار زیادی وجود دارد؛ مانند درآمد، بازار کار، مهاجرت، و ادامه تحصیل در انتخاب گرایش های پرتقاضای مهندسی صنایع نقش دارند که در ادامه به آنها میپردازیم.
گرایش های پردرآمد مهندسی صنایع
فارغالتحصیلان مهندسی صنایع با ترکیب دانش فنی و نگاه مدیریتی، معمولا درآمد خوبی کسب میکنند. با این حال، گرایش های پردرآمد مهندسی صنایع بسته به مهارت و تجربه افراد متفاوت هستند. گرایش مهندسی لجستیک و حملونقل به دلیل مدیریت بهینه فرآیندهای زنجیره تامین، معمولا بالاترین درآمد را دارد. این متخصصان از تامین مواد اولیه تا تحویل محصول نهایی را مدیریت میکنند.
گرایش مدیریت پروژه دومین رشته پردرآمد در میان انواع گرایشهای مهندسی صنایع خواهد بود. از آنجایی که معمولا مدیر پروژهها در طیف گستردهای از پروژههای تولیدی و عمرانی حضور دارند، گردش مالی زیادی را مدیریت میکنند. در نتیجه به علت حساسیت بالای این رشته و تاثیری که نوع برنامه ریزی مدیر پروژه بر روی هزینه و درآمد شرکت دارد، حقوق مناسبی برای مدیران پروژه در نظر گرفته میشود.
البته همانطور که اشاره کردیم هر رشته بسته به پتانسیل دانشجو طیف درآمدی مختلفی خواهد داشت. جدول زیر درآمد تقریبی برخی از گرایشهای برتر مهندسی صنایع را نشان میدهد:
| رشته تحصیلی | مبلغ درآمدی |
| مدیریت زنجیره تامین | بین 16 الی 28 میلیون |
| مهندسی فرآیند و مدیریت انواع سیستم | بین 20 الی 30 میلیون |
| مهندسی صنایع نرم و تحلیل داده | بین 30 الی 50 میلیون |
| مدیریت پروژه | بین 20 الی 30 میلیون |
برخی از اساتید این زمینه رشتههای مهندسی مالی و گرایش تحلیل داده را هم در دنیای امروز و با توجه به بازار آینده بسیار پرطرفدار میدانند. برخی میگویند آینده سازمانها به کیفیت تحلیلها و نوع سرمایه گذاری آنها در بازارهای مالی جدید بستگی دارد و بیش از پیش بر اهمیت و پردرآمد بودن این رشتهها تاکید دارند. در نهایت برای مطالعه بیشتر درباره این موضوع بهتر است مقالات مرتبط با پردرآمدترین گرایش مهندسی صنایع مطالعاتی داشته باشید.
گرایش های مناسب برای مهاجرت در مهندسی صنایع
این را میدانید که یکی از بهترین راههای مهاجرت به خارج از کشور و تجربه زندگی در محیطی غیر از ایران، دریافت ویزای تحصیلی و اپلای به یکی از دانشگاههای معتبر دنیا است. برای اینکه مسیر مهاجرت شما سریعتر و البته آسانتر پیش برود، باید در انتخاب بهترین گرایش مهندسی صنایع برای مهاجرت دقت داشته باشید.
یکی از بهترین و محبوبترین گرایش های مناسب برای مهاجرت در مهندسی صنایع برای مقطع ارشد، گرایش زنجیره تامین است. فارغ التحصیلان این رشته وضیفه دارند فرآیند تولید را از ابتدای تهیه مواد اولیه خام تا رساندن آن به دست مشتری را بررسی و مدیریت کنند. در این رشته فرد باید طیف گستردهای از مهارتهای فنی و نرم مرتبط با منابع انسانی را بلند باشد و روحیه رهبری بالایی در خود ایجاد کند. مهارتهای نام برده شده در تمام کشورها نیاز هستند.
دومین گرایش محبوب در زمینه مهاجرت، گرایش تحلیل داده است. اگر قصد مهاجرت دارید، گرایش سیستمهای اطلاعاتی و تحلیل دادهها (Data Analytics) یکی از گرایش های پرتقاضای مهندسی صنایع محسوب میشود. کشورهای پیشرفته صنعتی به شدت به متخصصان داده و ERP نیاز دارند. دنیای رقابت امروز یعنی دنیای بازی با دادهها.
سایر رشتهها مانند مدیریت کیفیت نیز به عنوان رشتههای مهاجر پذیر در خارج از ایران شناخته میشوند. اما برای کسب اطلاعات دقیقتر و مطالعه درباره معایب و مزایای انتخاب هر رشته، بهتر است به مقالات مرتبط با بهترین گرایش برای مهاجرت مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید: اپلای مهندسی صنایع؛ شرایط و الزامات پذیرش در دانشگاههای معتبر
بهترین گرایش های مهندسی صنایع از نظر بازار کار
سومین فاکتور و یکی مهمترین فاکتورها برای انتخاب بهترین گرایش های مهندسی صنایع، مرتبط با بازار کار و نیاز کارفرماها است. درباره این فاکتور باید بگوییم که رشد صنایع و نیاز روزافزون به متخصصان دارای مهارت، بازار کار این رشته را حسابی داغ کرده است.
رشتههایی که با مدیریت ارتباط با شرکا در فرآیند تامین مواد اولیه و تولید هستند، در دنیای امروز طرفداران زیادی دارند. به همین علت رشتههای مدیریت حمل و نقل و زنجیره تامین بازار کار خوبی دارند. صنایع تولیدی و خدماتی برای بهبود عملکرد خود به متخصصانی نیاز دارند که بتوانند فرآیندها را تحلیل و بهینه کنند.
کارخانهها، شرکتهای لجستیکی، حوزههای خدمات عمومی در تمام این زمینهها نیازمند مشاور و یا کارشناس هستند و به همین علت قراردادهای طولانی مدت با فارغ التحصیلان این رشتهها منعقد میکنند.
مدیریت سیستمهای سلامت و گرایش بهبود سیستمهای کلان دو رشته دیگری هستند که به علت تاثیری که در بهینه سازی فرآیندها و کاهش هزنیههای شرکت دارند، در بازار کار بسیار پرطرفدار و پر متقاضی هستند.
در نهایت بنظر میرسد هر گرایشی که در ارشد مدیریت صنایع انتخاب کنید، آنچه که در نهایت به عنوان مزیت رقابتی شما شناخته میشود بحث مهارت و دانش فنی شما است. در نتیجه پیشنهاد میکنیم که درباره این زمینه در مقالات بهترین گرایش های مهندسی صنایع مطالعه داشته باشد.
سختترین گرایش مهندسی صنایع
بسیاری از افراد همزمان با تحصیل در زمینه ارشد، ترجیح میدهند در بازار کار هم فعالیت داشته باشند. به همین علت سختی رشته تحصیل برای آنها اهمیت زیادی پیدا میکند.
در کل رشتههایی که نیازمند دانش فنی و تخصصی زیادی هستند، معمولا درجه سختی بالاتری دارند. رشتههای مرتبط با بهینه سازی سیستم مانند برنامه ریزی سیستمهای کلان و یا مدیریت سیستمهای سلامت برخی از این رشتهها هستند که دانشجو باید در آنها با انواع مدلسازی ریاضی، ریاضیات پیشرفته و آمار آشنایی داشته باشد.
معمولا گرایش های محبوب مهندسی صنایع مانند گرایش مهندسی مالی نیز نیازمند دانش عمیق در زمینه مسائل مالی، درک دارایی و بدهی و انتخاب زمینه ریسک هستند. پیچیدگی مفاهیم و نیاز به تجربههای میدانی باعث افزایش درجه سختی این رشتهها شدهاند. مقالهی پیشنهادی سختترین گرایشهای مهندسی صنایع برای دانشجویان یکی از مقالاتی است که در زمینه انتخاب گرایش مناسب برای ارشد دید خوبی به دانشجویان میدهد.
گرایش مهندسی صنایع مناسب برای ادامه تحصیل
گرایش مدیریت نوآوری و فناوری بهترین گزینه برای افرادی است که علاقهمند به تحصیلات تکمیلی در حوزههای بینرشتهای و پژوهشهای نوآورانه هستند. این گرایش پیوندی بین مهندسی، کسبوکار و فناوری برقرار میکند.
از آنجایی که دوره دکتری زمانی است برای پژوهش و انجام پروژههای مرتبط با پیشرفت کسب و کارها، پیشنهاد میشود بیشتر به سمت رشتههایی بروید که زمینه کار تحقیقی خوبی دارند. به طور مثال رشتههای آینده پژوهی، تحلیل سیستمها و مدیریت نوآوری و فناوری رشتههایی هستند که جا برای تحقیق و کار کردن زیاد دارند.
امکان پژوهشهای فناورانه و همکاری با استارتاپها 2 مزیت اصلی هستند که دانشجویان را از مقطع ارشد به سمت انتخاب این رشتهها میبرند. البته همچنان که ممکن است این رشتهها به دلیل فاکتور موقعیت ادامه تحصیل، به عنوان بهترین گرایش کارشناسی ارشد صنایع شناخته شوند، اما در هر صورت سختیهای خاص خود را دارند.
کمبود منابع فارسی و نیاز به قدرت تحقیقاتی بالا دو تا از مهمترین نقاط منفی این رشتهها هستند. درنتیجه اگر روحیه کاوشگری در شما وجود دارد، بهتر است به سمت انتخاب این رشته بروید.
مقایسه کلی گرایشها
امیدواریم که تا اینجای مقاله دید خوبی نسبت به هر رشته و الزامات تحصیلی و کاری آن پیدا کرده باشید. هر چند که ممکن است توضیح این موارد به صورت متن کمی شما را گیج کرده باشد. در ادامه جدولی برای برای انتخاب بهترین گرایش مهندسی صنایع ارائه دادهایم و بر اساس درجات ضعیف، متوسط، خوب و عالی به هر گرایش امتیاز دادهایم:
| گرایش | درآمد | مهاجرت | بازار کار | ادامه تحصیل |
| مدیریت پروژه | عالی | متوسط | خوب | خوبی |
| مدیریت زنجیره تامین | خوب | خوب | عالی | متوسط |
| تحلیل سیستمهای اطلاعاتی و دادهها | عالی | عالی | متوسط | متوسط |
| مدیریت نوآوری و فناوری | متوسط | خوب | متوسط | خوب |
| مهندسی مالی | عالی | خوب | عالی | خوب |
همانطور که گفتیم انتخاب بهترین گرایش های مهندسی صنایع معمولا کار سختی است. هر کدام از گرایشها ویژگی خاص خود را دارند. برخی از آنها مانند مدیریت پروژه و مهندسی مالی از گرایش های پردرآمد مهندسی صنایع
بوده و البته همزمان نیازمند دانش عمیق و تخصصی هستند. در هر حالت انتخاب باید بر اساس معیارها و تواناییهای شما صورت بگیرد.
بهترین گرایش مهندسی صنایع برای هر فرد، بسته به هدف، مهارت و علاقه متفاوت است. فاکتورهای پایین مانند در انتخاب معمولا باید در نظر گرفته شوند:
- شناخت علایق فردی
- هدفگذاری شغلی
- مهارتهای مورد نیاز
- وضعیت بازار کار داخلی
- ادامه تحصیل
نتیجهگیری
انتخاب بهترین گرایش مهندسی صنایع در کارشناسی ارشد تصمیمی سرنوشتساز است که روی آینده حرفهای شما تاثیر میگذارد. گرایشهای مدیریت پروژه، زنجیره تامین و تحلیل داده به دلیل درآمد بالا و بازار کار قوی، از گرایش های برتر مهندسی صنایع هستند، در حالی که گرایشهای نوآوری و فناوری برای پژوهش و ادامه تحصیل مناسباند. اگر همچنان مردد هستید، تیم دیمانو با مشاوره تخصصی در انتخاب گرایشهای محبوب مهندسی صنایع و برنامهریزی تحصیلی و شغلی همراه شماست. همین امروز با ما تماس بگیرید و قدمی محکم به سوی آیندهای روشن بردارید.